"Częstą praktyką w naszym kraju jest wykonywanie przez naświetlanie diapozytywów bez uwzględnienia specyfiki docelowego nośnika i technologii druku. Efekty takiej beztroski - w postaci rozmytych grafik lub wyraźnie widocznego w druku rastra są zauważalne nawet dla laika i obniżają jakość pracy. Tymczasem rodzaj materiału na jakim będzie wykonywany druk oraz stosowana przez drukarnię technologia druku, powinna mieć zasadniczy wpływ na dobór parametrów rastrowania (takich jak kształt punktu rastrowego, kąty linii rastrowych, liniatura) , a co za tym idzie na jakość końcowego wydruku."

Zbigniew Chełmoński - AC&C GEM Poland

 

Rastrowanie amplitudowe (AM - Amplitude Modulation)

Maszyna drukarska drukuje duże punkty - półtony (ang. halftone) - o różnej wielkości, których środki są umieszczone w stałej odległości od punktów sąsiednich (rys. 4). Wartości tonalne (odcienie szarości) zmieniają się co 1% w zakresie od 1% do 100% i są wprost proporcjonalne do wielkości punktu. W druku jednokolorowym (np. czarno-białym) kąt nachylenia rastra do podstawy obrazu wynosi 45stopni, co pozwala uniknąć tzw. efektu deszczu.

Punkty półtonowe mogą mieć różne kształty. Przykładowo w Adobe PhotoShop można wybrać opcją Image/Mode/Bitmap/ Halftone Screen raster: kołowy, eliptyczny, romboidalny, kwadratowy, liniowy, krzyżowy. Tradycyjny krzyżowy raster poligraficzny (rastrowanie przez dwie sklejone ze sobą płytki szklane z wytrawionymi liniami ułożonymi względem siebie pod kątem prostym) daje kwadratowe punkty układające się w tonach średnich w szachownicę. W trakcie drukowania połączone narożami punkty ulegają powiększeniu (tzw. efekt wzrostu punktu - dot gain), co powoduje przyciemnienie obrazu w tonach ciemnych. Jednocześnie następny  mniejszy punkt, który nie był wcześniej połączony z innym punktem, nie wzrasta w tym samym stopniu. W wyniku tego może powstać skok tonalny i brak gładkiego przejścia tonalnego. Aby temu zapobiec stosuje się raster eliptyczny, którego punkty mają kształt połączonych jednokierunkowo elips. Przy wzroście punktu następuje jednokierunkowe powiększenie tonalności z zachowaniem gładszych gradacji w drugim kierunku.

Miarą rozdzielczości druku jest lpi (ang. lines per inch) - liczba linii złożonych z półtonów na długości jednego cala, mierzona w kierunku nachylenia rastra (rys.4). Zamiast lpi używa się czasami lpc (lines per cm) - liczba linii na cm. Miary te noszą wspólną nazwę liniatury (czasami wysokości linii ekranu - tzn. wysokości linii rastra). 1 cal = 1" = 1 in. = 2,54 cm.

Standardowe liniatury dla offsetu:

• 65 - 85 lpi (do 33lpc)- druk na papierze gazetowym na maszynach rotacyjnych,
• 133 - 150 lpi (ok. 50 - 60 lpc)- druk kolorowych magazynów na maszynach rotacyjnych (dolna granica dotyczy papieru niepowlekanego, górna - powlekanego),
• 150 - 200 lpi (ok. 60 - 80 lpc) - druk albumów i okładek czasopism.
  

Liniatura dla sitodruku jest niższa o ok. 30% i z reguły nie przekracza 100lpi.

Standardowe liniatury, od lewej: 90, 133, 150, 200lpi [GFX 2/98].

Raster jako efekt artystyczny z dużymi punktami rastrowymi często jest widoczny na:
- plakatach wykonanych metodą gigantografii (ponad 1lpc - 3lpi)
- reklamie gazetowej (wypełnienia punktami kołowymi o liniaturze 10-15lpc - 20-40lpi)
- tło z jednobarwnymi zrastrowanymi elementami (różne kształty punktu, liniatura  > 3lpc - 8lpi).